ძველი სახეები ახალ კავშირში: რატომ დასჭირდა ქართულ ოპოზიციას ახალი „ალიანსი“

ქართულ პოლიტიკაში კვლავ ალაპარაკდნენ „ოპოზიციის ერთობაზე“. ცხრა პარტიამ განაცხადა ახალი გაერთიანების — „ოპოზიციის ალიანსის“ (ან „ერთიანობა გამარჯვებისთვის“) შექმნის შესახებ და აღნიშნა, რომ მისი მთავარი მიზანია ქვეყანაში ხელისუფლების შეცვლა და საქართველოს „ევროატლანტიკურ კურსზე“ დაბრუნება.

თუმცა ხელისუფლების რეაქცია საკმაოდ მკაცრი აღმოჩნდა, ხოლო პოლიტიკური სპექტრის ნაწილმა — მათ შორის ოპოზიციის წარმომადგენლებმაც — ინიციატივა აშკარა სკეპტიციზმით შეაფასა.

კოალიცია ხელისუფლების წინააღმდეგ

ალიანსში შევიდა რამდენიმე ცნობილი პოლიტიკური ძალა, მათ შორის პარტია ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა, ასევე „სტრატეგია აღმაშენებელი“, „ევროპული საქართველო“, „ფედერალისტები“, „თავისუფლების მოედანი“ და კიდევ რამდენიმე ორგანიზაცია.

გაერთიანების ერთ-ერთი ლიდერის, ნიკა გვარამიას განცხადებით, ალიანსი იქმნება არა როგორც საკონსულტაციო პლატფორმა, არამედ როგორც ერთობლივი პოლიტიკური ბრძოლის ფორმატი.

„ჩვენ ვქმნით არა უბრალოდ კონსულტაციების ფორმატს, არამედ ერთობას საერთო გამარჯვებისთვის. შევთანხმდით საერთო მიმართულებასა და მოქმედებებზე, მიუხედავად იმისა, რომ თითოეული პარტია ინარჩუნებს საკუთარ პოლიტიკურ იდენტობას“, — განაცხადა მან.

ოპოზიციის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ გაერთიანება საშუალებას მისცემთ კოორდინაცია გაუწიონ მოქმედებებს პოლიტიკურ სივრცეში, ჩამოაყალიბონ საერთო სტრატეგია და გააძლიერონ ზეწოლა მმართველ პარტიაზე.

საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი, რომელიც ამჟამად პატიმრობაში იმყოფება, ასევე მიესალმა ალიანსის შექმნას.

„სწორედ ამისკენ მოვუწოდებდი ყოველთვის. სჯობს გვიან, ვიდრე არასდროს“, — დაწერა მან სოციალურ ქსელებში.

ხელისუფლების მკაცრი რეაქცია

მმართველ პარტიაში „ქართული ოცნება“ ოპოზიციის ინიციატივას უკიდურესად კრიტიკულად შეხვდნენ. საპარლამენტო უმრავლესობის დეპუტატის ირაკლი კირცხალიას თქმით, ახალი გაერთიანება ფაქტობრივად არაფრით წარმოადგენს არსებითად ახალ მოვლენას.

„ფაქტობრივად, ისინი არასდროს დაშლილან. ყოველთვის ერთიანი იყვნენ თავიანთ მოქმედებებში საქართველოს წინააღმდეგ. ამ აგენტურის ადგილი ქართველმა ხალხმა ჯერ კიდევ 2012 წელს განსაზღვრა — ეს არის პოლიტიკური ნაგავსაყრელი“, — განაცხადა მან.

პარლამენტის ვიცე-სპიკერი ნინო წილოსანი ასევე მიიჩნევს, რომ საქმე უფრო ძველი პოლიტიკური ძალების რებრენდინგს ეხება.

„ისინი სხვადასხვა სახელებით მოქმედებდნენ, რათა ამომრჩეველი შეცდომაში შეეყვანათ. ახლა მათი ერთადერთი სურვილია თავიანთ ძველ მიზნებს ახალი სიცოცხლე შთაბერონ“, — აღნიშნა მან.

მსგავსი პოზიცია დააფიქსირა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემაც. მისი თქმით, ალიანსის ბევრი მონაწილე „წარმოშობით“ პარტია ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის გარემოდან მოდის, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში განსაზღვრავდა ქვეყნის პოლიტიკურ დღის წესრიგს.

შესაძლო იურიდიული კონფლიქტი

ალიანსის შექმნა დაემთხვა მიმდინარე სასამართლო პროცესს, რომელიც მმართველმა პარტიამ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში დაიწყო.

მანამდე ხელისუფლებამ შეიტანა სარჩელი რამდენიმე ოპოზიციური პარტიის აკრძალვის მოთხოვნით, მათ შორის ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა და „ცვლილებებისთვის კოალიციის“ წინააღმდეგ.

ირაკლი კობახიძის თქმით, ოპოზიციის ახალი კონფიგურაცია შესაძლოა ამ სარჩელის კორექტირებას საჭიროებდეს.

„ალიანსის შექმნა მხოლოდ ერთ შედეგამდე მიგვიყვანს — სარჩელის შეცვლის აუცილებლობამდე, პარტიების ახალი კონფიგურაციის გათვალისწინებით“, — აღნიშნა პრემიერ-მინისტრმა.

ხელისუფლება მიიჩნევს, რომ ზოგიერთი პოლიტიკური ძალა მონაწილეობდა ქმედებებში, რომლებიც ქვეყნის პოლიტიკური სისტემის დესტაბილიზაციისკენ იყო მიმართული.

ოპოზიციის წარმომადგენლები კი აცხადებენ, რომ საქმე ეხება პოლიტიკური კონკურენტების მიმართ ზეწოლის მცდელობას.

ყველა ოპოზიციონერმა არ დაუჭირა მხარი იდეას

აღსანიშნავია, რომ ახალ ალიანსს არ შეუერთდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი ოპოზიციური პარტია.

კერძოდ, გაერთიანების მიღმა დარჩა პარტია „ლელო საქართველოსთვის“, ასევე ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას პოლიტიკური ძალა. ამ პარტიების წარმომადგენლები ადრე აცხადებდნენ, რომ მათთვის ერთიან ნაციონალურ მოძრაობასთან თანამშრომლობა „წითელი ხაზია“.

პარტია „გირჩის“ ლიდერმა იაგო ხვიჩიამაც ირონიული კომენტარი გააკეთა და აღნიშნა, რომ ოპოზიციის რეალური გაერთიანება მხოლოდ მიხეილ სააკაშვილის პოლიტიკური ლიდერობის აღიარების შემთხვევაშია შესაძლებელი.

„თუ შეთანხმებაში ჩაიწერება მარტივი სიტყვები: ‘მიშა ყოველთვის მართალია’, მაშინ ყველა პრობლემა გაქრება“, – განაცხადა მან.

ძველი პროექტის გადატვირთვის მცდელობა

ქართული ოპოზიციის გაერთიანების იდეა უკვე რამდენიმე წელია განიხილება — განსაკუთრებით არჩევნების წინ. თუმცა ფართო კოალიციების შექმნის წინა მცდელობები, როგორც წესი, შიდა წინააღმდეგობებსა და ლიდერობისთვის ბრძოლას ეჯახებოდა.

მიმდინარე ალიანსიც ყალიბდება იმ პოლიტიკური ძალების გარშემო, რომლებიც დაკავშირებულია ყოფილ მმართველ პარტიასთან — ერთიან ნაციონალურ მოძრაობასთან. სწორედ ეს ფაქტორი, ბევრი დამკვირვებლის აზრით, შესაძლოა მისი საარჩევნო პოტენციალის შემზღუდავი აღმოჩნდეს.

ერთი მხრივ, მოქმედებების კოორდინაციამ მართლაც შეიძლება გააძლიეროს ქართული პოლიტიკის პროტესტული სეგმენტი. მეორე მხრივ კი პარტიების გაერთიანება, რომლებიც დიდი ხნის განმავლობაში ერთმანეთთან მწვავე კონკურენციაში იმყოფებოდნენ, გარდაუვლად აჩენს კითხვას ასეთი კავშირის რეალური მდგრადობის შესახებ.

სკეპტიციზმი და პოლიტიკური გათვლა

ახალი ალიანსის მიმართ სკეპტიციზმი მხოლოდ ხელისუფლების რეაქციით არ არის განპირობებული. თავად ოპოზიციურ ბანაკშიც არსებობს ეჭვები მსგავსი ფორმატის ეფექტიანობის შესახებ.

ბოლო წლების პოლიტიკური გამოცდილება აჩვენებს, რომ გაერთიანება ლოზუნგის — „ხელისუფლების წინააღმდეგ“ – ირგვლივ თავისთავად ყოველთვის არ იქცევა მდგრად პოლიტიკურ პლატფორმად. საზოგადოების მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის მთავარ კითხვად რჩება — შეძლებს თუ არა ოპოზიცია ქვეყნის განვითარების შინაარსიანი პროგრამის შეთავაზებას და არა მხოლოდ ძველი პოლიტიკური მოთამაშეების ახალი კონფიგურაციის წარმოდგენას.

ამიტომ ახალი ალიანსი ამ ეტაპზე უფრო აღიქმება როგორც დიდი ხნის ნაცნობი პოლიტიკური პროექტის გადატვირთვის მცდელობა, ვიდრე როგორც პრინციპულად ახალი ძალის გამოჩენა ქართული პოლიტიკის სცენაზე.