საქართველოში ახალი დიპლომატიური დაძაბულობა დაიწყო გერმანიის ელჩის, პეტერ ფიშერის გარშემო. მიზეზი გახდა მისი შეხვედრა ოპოზიციონერ აქტივისტებთან, რასაც ხელისუფლებამ ქვეყნის შიდა საქმეებში ჩარევა უწოდა. აღნიშნული ვითარება მხოლოდ ერთჯერადი დიპლომატიური კონფლიქტი არ არის – ის უკვე ასახავს საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობების ღრმა კრიზისს.
რა მოხდა?
პროხელისუფლებრივმა ტელეკომპანიებმა „იმედმა“ და „რუსთავი 2“-მა გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ 15 იანვარს პეტერ ფიშერი გერმანიის საელჩოში შეხვდა აქციების ორგანიზატორებს. მათი მტკიცებით, შეხვედრაზე განხილული იყო საპროტესტო მოძრაობის დაფინანსება და შესაძლო ესკალაციის სცენარები, მათ შორის „ირანული სცენარი“.
გერმანიის საელჩომ ეს ინფორმაცია უარყო და დეზინფორმაცია უწოდა. თავად ელჩმა განაცხადა, რომ შეხვედრა არ ყოფილა საიდუმლო და ეხებოდა საქართველოს ევროპული ინტეგრაციის პერსპექტივებსა და მიმდინარე პოლიტიკურ ვითარებას.
ხელისუფლების რეაქცია
პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის პირველი მოადგილე ზვიად შალამბერიძე აღნიშნა, რომ მსგავსი ქმედება მიუღებელია და არღვევს ვენის კონვენციას. მისი თქმით, დიპლომატი ვალდებულია პატივი სცეს მასპინძელი ქვეყნის კანონებს და თავი შეიკავოს შიდა პოლიტიკურ პროცესებში მონაწილეობით.
მმართველმა პარტიამ „ქართული ოცნება“ ოფიციალურად მოითხოვა ელჩისგან განმარტებები და მას ბრალი დასდო რადიკალური საპროტესტო ჯგუფების მხარდაჭერაში.
გერმანიის პოზიცია
ბერლინი აცხადებს, რომ მისი ელჩი მოქმედებს საკუთარი მანდატის ფარგლებში და რომ სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებთან შეხვედრა დიპლომატიური საქმიანობის ნორმალური ნაწილია და არა ქვეყნის შიდა საქმეებში ჩარევა.
არა პირველი შემთხვევა
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც პეტერ ფიშერი საქართველოს ხელისუფლების კრიტიკის სამიზნე გახდა. 2024 წლის შემოდგომაზე ის საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში დაიბარეს „რადიკალური დღის წესრიგის მხარდაჭერისა“ და ხელისუფლების საჯარო კრიტიკის გამო. საპასუხოდ, ბერლინმა აღნიშნული ბრალდებები უსაფუძვლოდ შეაფასა და ელჩი დროებით გაიწვია კონსულტაციებისთვის.
ერთი თვის შემდეგ ფიშერი საქართველოში დაბრუნდა გერმანიის მთავრობის სრული მხარდაჭერით.
ფონი: საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობების გაუარესება
გერმანიის ელჩთან დაკავშირებული სკანდალი მიმდინარეობს იმ პერიოდში, როდესაც საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობები მკვეთრად გაუარესებულია. ბრიუსელი თბილისის ხელისუფლებას დემოკრატიული უკუსვლის, სამოქალაქო სექტორზე ზეწოლისა და მედიის თავისუფლების შეზღუდვაში ადანაშაულებს.
საქართველოს ხელისუფლება, თავის მხრივ, აცხადებს, რომ დასავლელი პარტნიორები ცდილობენ ქვეყანას გარედან უკარნახონ პოლიტიკური დღის წესრიგი. ამ კონტექსტში, უცხოელი დიპლომატების ნებისმიერი აქტივობა აღიქმება, როგორც ჩარევა.
პეტერ ფიშერი ამ დაპირისპირების ერთგვარ სიმბოლოდ იქცა — დასავლურ ორიენტაციასა და საქართველოს სუვერენულ არჩევანს შორის.
რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის?
ეს შემთხვევა ნათლად აჩვენებს საქართველოს რთულ გეოპოლიტიკურ მდგომარეობას — ქვეყანას ერთის მხრივ სურს ევროკავშირთან დაახლოება, ხოლო მეორეს მხრივ ცდილობს შეინარჩუნოს საკუთარი პოლიტიკური დამოუკიდებლობა.
საპროტესტო აქციებისა და შიდა პოლიტიკური პოლარიზაციის ფონზე, დიპლომატიური დაძაბულობა ევროკავშირთან შესაძლოა კიდევ უფრო გაართულოს საქართველოს ევროპული მომავალი.
