საქართველო გლოვობს დიდოსტატს. მწუხარება გამოხატეს სახელმწიფოს პირველმა პირებმა, კულტურის წარმომადგენლებმა, საზოგადოებრივმა ორგანიზაციებმა და რიგითმა მოქალაქეებმა. პრეზიდენტმა მიხეილ კავლელაშვილმა აღნიშნა, რომ ელდარ შენგელაიას გარდაცვალება ქვეყნისთვის შეუვსებელი დანაკარგია.

„თავისი შემოქმედებით მან წარუშლელი კვალი დატოვა არა მხოლოდ კინემატოგრაფში, არამედ ქართულ კულტურაშიც, ხოლო მისი ნამუშევრები მრავალი თაობის მაყურებელმა შეიყვარა,“ – განაცხადა საქართველოს პრეზიდენტმა.

პრემიერმინისტრმა ირაკლი კობახიძემაც ხაზგასმით აღნიშნა რეჟისორის მემკვიდრეობის მნიშვნელობა.

„ელდარ შენგელაიას პიროვნებაში ქვეყანამ დაკარგა ბრწყინვალე რეჟისორი, რომლის ლეგენდარული ფილმები – „არაჩვეულებრივი გამოფენა“, „სხეულები“, „ცისფერი მთები“ და სხვები – მნიშვნელოვან კვალს ტოვებენ არა მხოლოდ კინემატოგრაფში, არამედ მთლიანად ქართულ კულტურაში,“ – განაცხადა კობახიძემ.

პარლამენტის თავმჯდომარის შალვა პაპუაშვილის თქმით, შენგელაიას პერსონაჟები და მათი ფრაზები ქართულმა საზოგადოებამ ყოველდღიურ მეტყველებაში შეითვისა.

„ელდარ შენგელაიას კინემატოგრაფიული შედევრები ღირსეულ ადგილს იკავებს არა მხოლოდ ქართული, არამედ მსოფლიო კინოს ისტორიაშიც,“ – აღნიშნა პაპუაშვილმა.

საქართველოს კულტურის სამინისტრომ ცალკე განცხადებით მიუსამძიმრა ოჯახს, ახლობლებსა და სრულიად ქვეყანას. განცხადებაში ვკითხულობთ.

„ელდარ შენგელაიას შემოქმედება სრულად გამოხატავს ხელოვნების უმაღლეს დანიშნულებას – ადამიანს სიხარული მიანიჭოს და მასში გამბედაობა აღძრას.“

ელდარ შენგელაია დაიბადა 1933 წლის 26 იანვარს, თბილისში, ცნობილი კინემატოგრაფისტების ოჯახში — მსახიობ ნატო ვაჩნაძისა და რეჟისორ ნიკოლოზ შენგელაიას შვილად. დაამთავრა მოსკოვის კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის (ВГИК) რეჟისორის ფაკულტეტი სერგეი იუტკევიჩის სახელოსნოში, შემდეგ მუშაობდა „მოსფილმში“, ხოლო 1960 წლიდან — კინოსტუდია „ქართული ფილმში“.

შემოქმედება დაიწყო ზღაპრულ-ფილმების ჟანრში — „ლეგენდა ყინულის გულზე“ და „თოვლის ზღაპარი“. 1963 წელს თამაზ მელიავასთან ერთად გადაიღო პოეტური ფილმი „თეთრი ქარავანი“, ხოლო აღიარება მოუტანა 1969 წელს ფილმმა „არაჩვეულებრივი გამოფენა“. შემდეგ მოჰყვა „სხეულები“ (1973), „სამანიშვილის დედინაცვალი“ (1977), „ცისფერი მთები ანუ არარეალური ამბავი“ (1983) და სხვები. მისი სტილი გამოირჩეოდა დახვეწილი იუმორით, ჰუმანიზმით და ფილოსოფიური ღრმა ხედვით ყოველდღიურობაზე.

ელდარ შენგელაიას მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო და პრიზი, მათ შორის:

• პრიზი „საუკეთესო რეჟისურისთვის“ ამიერკავკასიისა და უკრაინის რესპუბლიკების კინოფესტივალზე, კიევი (ფილმი „არაჩვეულებრივი გამოფენა“, 1969)

• სპეციალური პრიზი რეჟისურისთვის კაიროს საერთაშორისო კინოფესტივალზე (ფილმი „სამანიშვილის დედინაცვალი“, 1978)

• შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (1994, ფილმი „ექსპრესი-ინფორმაცია“)

• წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი (2009)

• სერგეი ფარაჯანოვის სახელობის პრემია კინემატოგრაფიაში მიღწევებისთვის (საერთაშორისო კინოფესტივალი „ოქროს გარგარი“, ერევანი, 2012)

მოღვაწესთან გამომშვიდობება გაიმართება 7 აგვისტოს თბილისში, სიონის ტაძარში. სამოქალაქო პანაშვიდი დაიწყება 12:00 საათზე, გამოსვენება შედგება 14:00 საათზე. ელდარ შენგელაია დაკრძალული იქნება დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში — ადგილას, სადაც განისვენებენ ერის გამორჩეული შვილები.

მისი ხსოვნა დარჩება მის ფილმებში — ნათელ, იუმორით და ადამიანობით გაჟღენთილ კადრებში.

ტრადიციულად, ვარდათონი დაიწყო მსვლელობით, რომელიც სომხეთის ეპარქიის ქვეშ მოქმედ კულტურულ ცენტრში, ჰოვჰანეს თუმანიანის სახლში დაიწყო. მსვლელობის მონაწილეები, ხელში წითელი ვარდებით, თბილისის ცენტრალური ქუჩებით გაემართნენ წმინდა გიორგი საკათედრო ტაძრის ეზოსკენ, სადაც საიათნოვა განისვენებს, და პატივისცემის ნიშნად ყვავილები მიიტანეს მის საფლავზე.

1 of 3

წმინდა გიორგის ტაძარში ღვთისმსახურების შემდეგ, გაიმართა სომხური ეპარქიის წინამძღოლის, ეპისკოპოს კირაკოს დავთიანის მიერ შესრულებული სევდიანი წირვა.

1 of 3

შემდეგ დღესასწაული გაგრძელდა გორგასლის მოედანზე, სადაც აშუღური სიმღერისა და ხალხური მუსიკის კონცერტი გაიმართა.

დღესასწაულის პროგრამაში მონაწილეობდნენ არტისტები სომხეთიდან და საქართველოდან. სცენიდან გაჟღერდა საიათნოვას ნაწარმოებები ცნობილი მომღერლების შესრულებით, მათ შორის მავრ მკრტჩიანი, ალიკ კსპოიანი და სომხეთის დამსახურებული არტისტი — განსაკუთრებული სტუმარი ჰარუთ პამბუკჩიანი.

1 of 3

მიმზიდველ ატმოსფეროს ართმევდნენ სომხური და ქართული ცეკვის ანსამბლების ფერადი წარმოდგენები, რომლებიც ხაზს უსვამდა ორი ხალხის კულტურულ სიმდიდრესა და მეგობრობას.

ღონისძიება ჩატარდა საქართველოს სომეხთა კავშირის, თბილისის მერიისა და საკრებულოს, სომხეთის საელჩოს, სომხეთის განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს, ეპარქიის საგანმანათლებლო და კულტურული ცენტრებისა და თბილისის პეტროს ადამიანის სახელობის სომხური დრამატული თეატრის მხარდაჭერით.

ვარდათონი, რომელიც 1914 წელს დაარსდა იოსებ გირსაშვილის, ჰოვანეს თუმანიანისა და მხატვარ გევორქ ბაშინჯაღიანის ინიციატივით, უკვე დიდი ხანია სიმბოლოდ იქცა სომხურ-ქართულ მეგობრობაში. დღესასწაული ყოველწლიურად მაისის ბოლოს იმართება და აერთიანებს კულტურის მოღვაწეებს, საზოგადოებრივ ლიდერებს, თბილისელებსა და ქალაქის სტუმრებს.

დღეს ვარდათონს აღნიშნავენ არა მხოლოდ თბილისში, არამედ ერევანშიც, სადაც თბილისურ დღესასწაულამდე ასევე იმართება საიათნოვასადმი მიძღვნილი ღონისძიებები, რაც ხაზს უსვამს მის გამაერთიანებელ მნიშვნელობას მთელი რეგიონისთვის.

საიათნოვა თავის შემოქმედებაში წერდა სომხურად, ქართულად, აზერბაიჯანულად და სპარსულად, განადიდებდა სიყვარულს, სათნოების მნიშვნელობასა და ხალხთა მეგობრობას. მისი ცნობილი ფრაზა — „სიყვარული სიმღერაა, რომელსაც ენა არ სჭირდება“ — დღესასწაულის დევიზად იქცა და კიდევ ერთხელ შეგვახსენა: კულტურა ძლიერია მანამ, სანამ მას გულით ვინახავთ და მომავალ თაობებს გადავცემთ.

ვარდათონი — არა მხოლოდ დღესასწაული, არამედ ხიდია წარსულიდან მომავალში, მეხსიერების ხმა, რომელიც გულებში ცოცხლობს.

იმის შესახებ, თუ რაც გველოდა ხრიმიან აირიკმა, ოვანეს ტუმანიანმა, თუნდაც ნარეკაცმა და კომიტასმა გაგვაფრთხილეს.  ქვემოთ მოცემულია კომიტას ვარდაპეტის სიტყვები:

“ჩვენი სომხური პროვინცია სიბნელეშია,

უმეცრების ნადავლი გახდა.

ისწავლეთ,

და აანთეთ შუქი

და გაანათე იმედი,

განდევნეთ უცოდინარი სომეხი.

დღეს ეს წინასწარმეტყველური სიტყვები უფრო აქტუალურია, ვიდრე ოდესმე…

ღვთაებრივი მუსიკის შემოქმედი

კომიტასის დაბადებიდან 155 წელი გავიდა. სოგომონ სოგომონიანი – დაიბადა 1869 წლის 26 სექტემბერს, ანატოლიაში (თურქეთი), ქალაქ კუტინაში (ქეთაია). მამამისი, გევორქ სოღომონიანი მეწაღე იყო.  პარალელურად სიმღერებს წერდა და ლამაზი ხმა ჰქონდა.  ასევე გამორჩეული მუსიკალური ნიჭი ჰქონდა კომპოზიტორის დედას, თაგუის, რომელიც ხალიჩებსა და ნოხებს კერავდა.

კომიტასის ბავშვობა უხალისო და გაჭირვებით სავსე იყო. დედა ადრე გარდაეცვალა და რაკი   მამა ძალიან დაკავებული იყო, ბავშვს ბებია ზრდიდა. 7 წლის ასაკში კომიტასი ადგილობრივ დაწყებით სკოლაში შევიდა, რომლის დასრულების შემდეგაც მამამ სწავლის გასაგრძელებლად გაგზავნა.

სამწუხაროდ, 4 თვეში სწავლის შეწყვიტა და სახლში დაბრუნება მოუწია, რადგან მოულოდნელად მამა გარდაეცვალა, სოგომონი კი მხოლოდ 11 წლის იყო…სოგომონი შესანიშნავად მღეროდა და შემთხვევითი არ არის, რომ კუტინში მას “პატარა მოხეტიალე მომღერალი” უწოდეს.  სოგომონიანის ცხოვრება მისმა საოცარმა ხმამ ძირეულად შეცვალა.

1881 წელს კუტინის მღვდელმთავარი გ.დერცაკიანი ეჩმიაძინში ეპისკოპოსად უნდა ჩასულიყო. კათალიკოსის თხოვნით, ეჩმიაძინის სასულიერო სემინარიაში სასწავლებლად ვოკალისტი ობოლი ბიჭი უნდა ჩაეყვანა. 20 ობოლი ბავშვიდან 12 წლის სოგომონი აარჩიეს. ვინაიდან იმ დროს კუტინში სომხურად ლაპარაკი აკრძალული იყო, ბიჭი თურქულად ლაპარაკობდა და კათოლიკოს გევორქ IV-ის მისალმებაზე უპასუხა: „მე სომხურად არ ვლაპარაკობ, თუ გინდა, ვიმღერებ“ და თავის მშვენიერი ხმით სომხური შარაკანი (სულიერი ჰიმნი) იმღერა, თან ისე რომ სიტყვების მნიშვნელობა არ იცოდა. განსაკუთრებული შესაძლებლობების წყალობით, სოგომონი მოკლე დროში დაეუფლა სომხურს და 1890 წელს ბერად აღიკვეცა.

მოგვიანებით კომიტასი ტფილისის მუსიკალურ სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ კომპოზიტორი მაკარ ეკმალიანი გაიცნო, რომელმაც სწავლის გაგრძელება სანკტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში ურჩია. სოგომონი იცვლის ზრახვებს და ეკმალიანთან ჰარმონიის კურსის შეისწავლას იწყებს. ეს კურსები მისთვის ერთგვარ საფუძვლად იქცა ევროპული კომპოზიციის ტექნიკის დასაუფლებლად. შემდეგი იყო ბერლინი, სადაც სასწავლებლად კათალიკოსის პატრონაჟით და უმსხვილესი სომეხი ნავთობ-მაგნატის ალექსანდრე მანთაშიანის დაფინანსებით წავიდა. ბერლინში კომიტასი პროფესორ რიჩარდ შმიდტის კერძო კონსერვატორიაში ჩაირიცხა და იმავდროულად ბერლინის საიმპერატორო უნივერსიტეტში ფილოსოდიის, ესთეტიკის, ზოგადი ისტორიისა და მუსიკის ისტორიის ლექციებს ესწრებოდა. საერთაშორისო მუსიკალური საზოგადოების მოწვევით, კითხულობდა ლექციებს სომხურ საეკლესიო და საერო მუსიკის შესახებ, თურქულ, არაბულ და ქურთულ მუსიკასთან შედარებით…

სომხეთის მთელ ისტორიაში არ არსებობს კულტურის სხვა ისეთი მოღვაწე, რომლსაც მე-20 საუკუნის თითქმის ყველა პოეტი მიუძღვნიდა ლექსს. მთელი საუკუნის განმავლობაში ყველა სტილისა და მიმართულების პოეტი წერდა კომიტასზე: პატარა სტრიქონებიდან გრანდიოზულ ლექსებამდე. ასევე ზღაპრები, ლეგენდები მის ცხოვრებასა და მუსიკაზე. მასზე წერდნენ დიდი ჩარენცი, სევაკი, სარმენი, ემინი, ამო საღიანი… აზერბაიჯანელი მწერალი მამედ რაჰიმიც კი (სრული სახელი – მამედ რაჰიმ აბას ოღლი ჰუსეინოვი – რედ.) თავის ნაშრომში “არარატი” სომეხთა გენოციდის თემას ეხება: რაჰიმი არარატს მიმართავს თხოვნით, მოუყვეს სომეხი დედების მწუხარების შესახებ: „რამდენი ახალი კომიტასია დაკრძალული თურქეთში – ტუჩზე უმღერი სიმღერით?… მითხარი, ო, არარატ!“

მას ღვთაებრივი მუსიკის შემოქმედი უწოდეს. რაშია კომიტასის ფენომენი?

კომიტას ვარდაპეტმა მთელი თავისი შემოქმედებითი ცხოვრება სომხური ხალხური მუსიკალური ხელოვნების ნიმუშების შესწავლას, განწმენდას, აღორძინებას და პროფესიულ დამუშავებას მიუძღვნა. იგი სულისკვეთებით სომეხი იყო, რომელიც ოცნებობდა, ყველაფერი სომხური შენარჩუნებულიყო, განვითარებულიყო, რათა მსოფლიომ გაეცნო და დაეფასებინა სომეხი ხალხის ნამდვილი პოტენციალი. კომიტასმა მართლაც ძალიან ძვირფასი საქმე გააკეთა ეროვნული კულტურისთვის, ფასდაუდებელი წვლილი შეიტანა სომხურ კულტურაში თავისი კომპოზიციური არანჟირებით.

კომიტას ვარდაპეტი სტატიებსაც წერდა, რომელთაგან ზოგიერთი შენახულია. თავის ერთ-ერთ სტატიაში იგი საუბრობდა იმაზე, რომ სომხებს საკუთარი მუსიკა აქვთ, რომელიც სასწაულებრივად მიიღედ.

„როგორი მუსიკაა მსოფლიოში შეუზავებელი და სუფთა? ერების ურთიერთგავლენა შეუქცევადი და უდავო ფაქტია, რადგან არ არსებობს ერთი ერი, რომელიც ხელშეუხებელი დარჩება, ყოველი ერი აიღებს იმას, რაც არ გააჩნია და ნაციონალიზაციას მოახდენს. ერის ენა და ლიტერატურა შეიძლება შეიცვალოს და განვითარდეს, მაგალითად ავიღოთ სხვა ეროვნული ენა, მაგრამ როცა მას აქვს თავისი უნიკალური ენა და ლიტერატურა, მას ასევე აქვს თავისი მუსიკა.

სომხურ ენას თავისი განსაკუთრებული ჟღერადობა აქვს, ამიტომ მას შესაბამისი მუსიკაც აქვს.

…საწყალი სომეხი ხალხი. ჩვენ ერი ვართ, მე მაქვს განსაკუთრებული ენა, ვლაპარაკობ. თავად განსაჯეთ, მე განსაკუთრებული ტვინი მაქვს, რომელსაც განსაკუთრებული ანთროპოლოგიური შემადგენლობა აქვს, რითაც სხვა ეროვნული ენებისგან განსხვავდება. თუმცა გული, რომელიც გრძნობების წყაროა, შენ არ გეკუთვნის. ის არის რაღაც, რაც ასოცირდება ასურულ-ბიზანტიურთან და ინდო-სპარსულთან.

არის გზა, გზა არსებობს…”

მომღერალმა, რომელმაც განადიდა და მსოფლიოს აჩვენა სომხური მუსიკისა და სომეხი ხალხის ორიგინალობა, სომეხ ხალხთან ერთად გაიზიარა მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისის ყველა სიმწარე. გამოიარა გენოციდი, რამაც გავლენა მოახდინა მის მომავალ ბედზე და ტრაგიკულად აქცია. კომიტას ვარდაპეტმა მოახერხა არა მხოლოდ უნიკალური მუსიკალური მემკვიდრეობის შენარჩუნება, არამედ მისი გამრავალფეროვნებაც.

მემკვიდრეობა, რომელსაც ვაფასებთ. რომელიც ცოცხალია და გააგრძელებს სიცოცხლეს.

და როგორც სარმენმა თქვა:

”და სანამ არის სომხური მიწა,

დაე შენი სიმღერა ჟღერდეს,

გაზაფხულის ცეცხლოვანი ზარის მსგავსად,

ჩვენი სიმღერა კომიტასია!”

ლინა მაკარიანი

რეჟისორმა მგერ მკრტჩიანმა დაიწყო სომხური ფეხბურთის ლეგენდაზე, არარატის გუნდზე ფილმის გადაღება. დიახ, სტადიონი გაცოცხლდა, რადგან ყოველ საღამოს წარსულის აჩრდილები წარსული გამარჯვებების ლეგენდას აცოცხლებენ.

6 სექტემბერს გადამღებმა ჯგუფმა გადაღებები დაიწყო და საკმაოდ დაძაბულ რეჟიმში მუშაობს. წარმოგიდგენთ მხოლოდ რამდენიმე სახელს კინოს სამყაროდან, რომლებიც ნამდვილი პროფესიონალები არიან და მათი სახელები სომხური კინოს მომავალთან ასოცირდება.

არტურ ჯანიბეკიანი, ედუარდ ილოიანი, გევონდ ანდრიასიანი, გეორგი შაბანოვი, რეჟისორები მგერ მკრტჩიანი, ფედორ ლიასი, პროდიუსერი ვალერი საარიანი და ცნობილი რუსი მსახიობი იეგორ ბეროევი – ნიკიტა სიმონიანის როლში! ასეთი შემადგენლობით, მტკიცედ მჯერა, რომ ფილმი “ოქროს ორეული” აუცილებლად გამოვა და ყველას ბევრ დაუვიწყარ ემოციას გვაჩუქებს, მით უმეტეს, რომ ამდენი ხანია გამარჯვების გემოსა და ნათელი ემოციების შეგრძნებას ველით.

სოციალური ქსელების ეპოქაში, ფილმის გადაღების ნიუანსები და დეტალები შეძლებისდაგვარად გასაიდუმლოებულია… იმავე სოციალური მედიის წყალობით, ვრცელდება ფოტოები გადასაღები მოედნიდან, როგორც გადაღებების პროცესის, ასევე იმ მსახიობების შესახებ, რომლებიც კინემატოგრაფიულ საიდუმლოებაში მონაწილეობენ.

Dalma News-თან საუბარში ფილმის „ოქროს ასლის“ პროდიუსერმა ვალერი საარიანმა განაცხადა, რომ გადაღებების შესახებ ყველა კითხვაზე პასუხს უახლოეს პერიოდში, ოფიციალური რელიზის გამოქვეყნებისთანავე მივიღებთ. მანამდე ყველაფერი გასაიდუმლოებულია, თუმცა მთავარის მაინც გავიგეთ: ფილმი 2025 წელს გამოვა!

რაც შეეხება სიუჟეტს, 2019 წელს ინტერნეტში გამოქვეყნებული ინფორმაციის თანახმად, ფილმი მოგვითხრობს 1973 წლის 10 ოქტომბერს ქ. ლუჟნიკში გამართული სსრკ თასის ფინალური მატჩის შესახებ, რომელიც მომავალი თაობის მეხსიერებაში დრამატულ მოგონებად დარჩა.

“არარატის” გამარჯვებას უზარმაზარი რეზონანსი მოყვა და საბჭოთა სპორტის ისტორიაში ბრწყინვალე ფურცლად ჩაიწერა- პირველად, სომხეთის გუნდმა უპირობო ლიდერი, კიევის “დინამო” დაამარცხა და პირველ ადგილზე გავიდა.

რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული ფილმი საშუალებას მისცემს მთელი პოსტსაბჭოთა სივრცის მაყურებელს, 1970-იანი წლების ატმოსფეროში ჩაეფლოს: თვალი მიადევნონ ფეხბურთის მოედნებზე უკომპრომისო ბრძოლის პერიპეტიებს, გაეცნონ საბჭოთა სპორტის ჩრდილოვან მხარეს, განიცადონ დრამატული მომენტები მთავარ გმირებთან — ფეხბურთის საკულტო პიროვნებებთან – ნიკიტა სიმონიანთან, არკადი ანდრეასიანთან, ლევონ იშტოიანთან და სხვებთან ერთად. ათწლეულების შემდეგ, მათი ხელახლა ნახვა, გამარჯვების გემო, მთელი ერის სიამაყის შეგრძნება – განა ეს არ არის ის ნოსტალგიური ბედნიერება, რაც კინოს ჯადოსნურ სამყაროს შეუძლია?

1 of 3

რაში მდგომარეობს ლეგენდარული არარატის, ყველაზე ტიტულოვანი სომხური საფეხბურთო კლუბის ფენომენი? გუნდი 1973 წელს სსრკ-ს ჩემპიონი, ხოლო 1973 და 1975 წლებში სსრკ თასის ორგზის მფლობელი გახდა, რითაც გულშემატკივრებს გამარჯვების სიხარული და სიამაყე აჩუქა.

გასული საუკუნის 1973 წლის სეზონი სომხური გუნდის ისტორიაში ყველაზე საინტერესო იყო: ლეგენდარული ნიკიტა სიმონიანის ხელმძღვანელობით, “არარატმა” “ოქროს დუბლი” შექმნა – მოიგო სსრკ-ს ჩემპიონატი და ასევე – სსრკ-ს თასი, რითაც “ოქროს დუბლი” დაასრულა . 1975 წელს გუნდმა გამარჯვება სსრკ-ს თასზე გაიმეორა…

გავიდა ნახევარი საუკუნე, მაგრამ ემოციები ისეთივე ცოცხალი და ბრწყინვალეა, როგორც მაშინ. სწორედ ამაზე დებს ფსონს ყველა, ვინც დღეს ფილმზე მუშაობს – ყველას დაგვიბრუნოს გამარჯვების განცდა, მოგვცეს ჩვენი საყვარელი გუნდის მიერ თამაშის დროს განცდილი ემოციები, თუნდაც ვირტუალური, თუნდაც ეკრანზე. შესაძლოა, ეს მნიშვნელოვანი იმპულსი იყოს სომხეთის ნაკრებისთვის, რათა ფეხბურთი კიდევ ერთხელ გახდეს ჩვენი სიამაყისა და სიხარულის მიზეზი.

ლინა მაკარიანი

საიუბილეო თარიღთან დაკავშირებით ყველაზე პატარა სტუმრებისთვის ქვიშის ანიმაცია მოეწყო, რომლის დროსაც ცენტრის – “Ammos” მხატვარმა ამალია ხუბლარიანმა მაყურებლის წინაშე ალექსანდრე პუშკინის ზღაპრების მაგია გააცოცხლა, რომელსაც არაერთი თაობა ჰყავს შთაგონებული. მოხუცი მეთევზე და ოქროს თევზი, მოჩხუბარი მოხუცებული, მეფე დადონი, ოქროს მამალი, შამახანის დედოფალი და პუშკინის ზღაპრების სხვა გმირები რევანში, მოსკოვის სახლის სტუმრების წინაშე გაცოცხლდნენ.

“სასიხარულოა, რომ ჩვენი პატარა მაყურებელი დღეს დიდი ცნობისმოყვარეობით უყურებს ქვიშის ნახატების შექმნის პროცესს, რომელიც ჩვეულებრივ ანიმაციასთან შედარებით არსებითად მარტივი გასაგებია. ერთია პროფესიონალი მხატვრის მიერ წარმოდგენილი ზღაპრის მოსმენა და მეორეა ეკრანზე შესაბამისი ქვიშის გამოსახულებების გამოჩენა. უფრო მეტიც, როგორც შევნიშნე, ეს ბევრისთვის სიახლე იყო და ზოგიერთი ბავშვი სპექტაკლის შემდეგ ქვიშის მაგიდას მიუახლოვდა და ენთუზიაზმით ცდილობდა ქვიშისგან რაიმეს გამოსახვას. ვფიქრობ, ღონისძიებამ მათი ინტერესი აღძრა როგორც ქვიშის ანიმაციის ხელოვნების, ისე პუშკინის ზღაპრების მიმართ“, – განაცხადა ანიმაციური თეატრის Ammos Sand-ის ხელმძღვანელმა რუზანა სარგსიანმა კორესპოდენტთან საუბარში.

წარმოდგენას განსაკუთრებული ინტერესი შესძინა სტანისლავსკის სახელობის ერევნის რუსული დრამატული თეატრის მხატვარმა ანტონ აგაჯანიანმა, რომელმაც ბავშვები დაატყვევა საყვარელი გმირების შესახებ საინტერესო ამბების თხრობით და მათ საინტერესო ვიქტორინა მოუწყო.

„უნდა ვაღიარო, ძალიან მიყვარს ბავშვებთან მუშაობა, მსიამოვნებს საბავშვო სპექტაკლებში თამაში და როცა მათთვის პუშკინის ზღაპრების წასაკითხად მიმიწვიეს, სიამოვნებით დავთანხმდი. გავოცდი, როდესაც აღმოვაჩინე, რომ თანამედროვე ბავშვები კარგად იცნობენ კლასიკოსების ნაწარმოებებს, ჩვენმა პატარა მსმენელმა იცოდა როგორც “მეთევზის ზღაპარი და თევზი”, ასევე „ზღაპარი ოქროს მამალზე“, რომლებიც წარმოდგენილი იყო ქვიშის ანიმაციის გამოყენებით. შემდეგ, მათ საჩუქრად გადაეცათ ალექსანდრე პუშკინის ზღაპრების წიგნები. ვფიქრობ, ძალზედ მნიშვნელოვანია ბავშვებს კლასიკური ნაწარმოებები გააცნო და ეს ღონისძიება, დარწმუნებული ვარ, ამ ბავშვებს ლიტერატურით დაინტერესებაში დაეხმარებათ. – განაცხა ჩვენთან საუბარში ანტონ აგაჯანიანმა.

საღამოს ცენტრის საგამოფენო დარბაზში „პუშკინის ჩაის წვეულება“ გაიმართა, რომლის დროსაც თეატრისა და კინოს მსახიობმა, რეჟისორმა, დრამატურგმა, რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის პედაგოგმა, დარია კაზეევამ, ალექსანდრე პუშკინის ნაწარმოების მიხედვით მონო სპექტაკლი წარმოადგინა.

„ჩემთვის ყოველთვის დიდი სიხარულია ერევნის მაყურებლის წინაშე გამოსვლა, რადგან ვხედავ ჭკვიან თვალებს და მესმის მაყურებლის ცოცხალი გამოხმაურება, მით უმეტეს, რომ დღეს დაგეგმილზე ორჯერ მეტი ხალხი მოვიდა. ეს იმას ნიშნავს, რომ ერევანში მოსკოვის სახლის სტუმრებს უყვართ პოეზია, პუშკინის შემოქმედება და ზოგადად კულტურა. ეს ჩემთვის სასიხარულია იმითაც, რომ ძალიან მიყვარს პუშკინი და “ვმეგობრობ” ევგენი ონეგინთან, რომელსაც ჩემი სპექტაკლი ეძღვნება და მასთან ყოველი შეხება ჩემთვის ახალი აღმოჩენაა. ამიტომ, ჩემთვის სასიამოვნო იყო ამ სპექტაკლისთვის მომზადება. რაც შეეხება დარბაზში არსებულ ატმოსფეროს, ის უბრალოდ გასაოცარი იყო: მაყურებელი ხალისით გამოეხმაურა და ცოცხალი კონტაქტი ჰქონდა ჩემთან“, – გვიზიარებს შთაბეჭდილებებს დარია კაზეევა.

ღონისძიებაზე ასევე ისაუბრა საერთაშორისო კონკურსებისა და ფესტივალების ლაურეატმა, პიანისტმა რუბენ კოზინმა. «ამ საღამოსთვის მოვამზადე არაერთი ნაწარმოები, რომლებიც, ჩემი აზრით, ალექსანდრე პუშკინის შემოქმედებას შეესაბამება. ეს არის ოთხი ფრაგმენტი ჩაიკოვსკის ყველასთვის საყვარელი ციკლიდან “სეზონები”. ეს არჩევანი იმით აიხსნება, რომ თუ “ევგენი ონეგინი” რუსული ცხოვრების ენციკლოპედიაა, მაშინ “სეზონები” იმდროინდელი რუსული მუსიკალური კულტურის კვინტესენციაა. ჩემთვის ძალზედ სასიამოვნო იყო დღეს, ამ ღონისძიებაზე საზოგადოების წინაშე წარდგენა. სხვათა შორის, სასიამოვნოდ გაკვირვებული დავრჩი, როდესაც ზაფხულის არდადეგების მიუხედავად სავსე დარბაზი ვიხილე. უნდა აღვნიშნო, რომ დღეს ძალიან საინტერესო აუდიტორიაა, რომელსაც ძალიან უყვარს პოეზია და მუსიკა“, – დასძინა ჩვენთან საუბარში პიანისტმა.

1 of 4

საღამო პოეტის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ საუბრით დასრულდა, ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატთან, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის რუსული და მსოფლიო ლიტერატურისა და კულტურის კათედრის ასოცირებულ პროფესორ სონა მარგარიანთან.

՚მოსკოვის სახლი ერევანში მუდმივად მართავს მსგავს ღონისძიებებს, რომლებიც გამოჩენილი რუსი მოღვაწეების იუბილეებს ეძღვნება. ვიმედოვნებთ, ამ საღამოს წყალობით ჩვენი სტუმრები კიდევ უფრო უკეთ გაეცნენ ალექსანდრე პუშკინის შემოქმედებას და აღმოაჩინეს მისი ნიჭის ახალი, მათთვის აქამდე უცნობი ასპექტები“, – განაცხადა ერევანში, მოსკოვის სახლის ღონისძიებების ორგანიზების მთავარმა სპეციალისტმა თავის დასკვნით სიტყვაში ცოვინარ ამირიანმა.

ხელოვანთან სტუმრად მისულმა ნიდერლანდების ყოფილმა ელჩმა მააიკე ვან კოლდამმა, არმენს სტუდიის მოწყობისა და თანხის გამომუშავების იდეა შესთავაზა. დაფინანსება სიმბოლური იყო (10 000 ლარი) და მთელი ხარჯის მხოლოდ მესამედს შეადგენდა, მაგრამ არმენისთვის ეს ერთგვარი ბიძგი აღმოჩნდა, იმისთვის, რომ დიდი ხნის ოცნება განეხორციელებინა. მეთოჯინემ დამატებით მიწის ნაკვეთი გაყიდა, ფულის ნაწილი ოჯახის წევრებმაც დაუმატეს და თავის სახლში შექმნა პატარა თეატრი. 20 კვ/მ ფართობის ოთახში დამთვალიერებელს ელოდება, როგორც თოჯინების გამოფენა მუდმივად განახლებადი ექსპოზიციითა, ასევე, თოჯინების თეატრი 15-კაციანი დარბაზით.

Dalma News–ი, ორწლიანი შუალედით, არმენ ჰოვანისიანთან მორიგ ინტერვიუს გთავაზობთ.

– ნიდერლანდების ყოფილი ელჩი მესტუმრა, დაათვალიერა თოჯინები, ნახა პირობები, სადაც ვმუშაობდი – ჩემს საძინებელ ოთახში მოსწავლეებთან ერთად და იქვე ვმართავდი სპექტაკლებს. თოჯინები კარადაში მქონდა გამოფენილი. ამის შემდეგ, დამპატიჟა საელჩოში და შემომთავაზა სპექტაკლის გამართვა, თემად აირჩია ტოლერანტობა. მითხრა, – გამართე სპექტაკლები და მიღებული თანხით მოაწყვე სახელოსნო. მარნეულის კულტურის სახლთან ერთობლივი თანამშრომლობის შედეგად გავმართე წარმოდგენები. ძალიან კარგი სპექტაკლი გამოვიდა – თოჯინების თეატრი თოჯინების თეატრში. ყველა ეროვნების ბავშვი მოდიოდა სპექტაკლზე. გამოვიმუშავე მცირე თანხა, კიდევ მამაპაპისეული მიწა მქონდა, ისიც გავყიდე და რემონტისთვის თანხა მოვაგროვე. ჩემი სახლის პირველ სართულზე მოვაწყვე ოთახი.

1 of 3

– როგორც მივხვდი, ძირითადი თანხა თქვენვე გაიღეთ?

– კი ასეა, მაგრამ მაინც მადლიერი ვარ ყურადღების. ელჩის შემოთავაზება ერთგვარი სტიმული იყო, რომ ჩემს დიდი ხნის ოცნებას ფრთები შესხმოდა. გარდა ამისა, ევროკავშირს აქვს მცირე გრანტები – რეგიონში ბიზნესის განვითარებისთვის, ჩემი მეგობრების დახმარებით დავწერეთ პროექტი და მიღებული გრანტით თეატრისთვის ინვენტარი შევიძინე. მანამდე თეატრში პლასტმასის სკამები მედგა. ვფიქრობდი, რომ ჩემს თეატრს ძველებური ხის სკამები მოუხდებოდა. გრანტით სკამები და თოჯინების შესანახი ავეჯი შევიძინე. ყველაფერი ჩემი ხელით გავაკეთე. ხელოსნისთვის ფული მართლა აღარ მქონდა, მთელი ფინანსები მასალის შეძენას დასჭირდა. ოთახის წინ, მომავალში, კოშკის აშენებას ვგეგმავ.

– როგორ ხედავთ თქვენი მუზეუმის პერსპექტივას ტურისტული თვალსაზრისით?

– ეს ოთახი მართლა გახდა მნიშვნელოვანი ადგილი არა მარტო თვითონ რეგიონისთვის, არამედ ტურისტებისთვისაც. ტურისტული სააგენტოებიც დაინტერესდნენ. უცხო ადამიანები მანამდეც ხშირად სტუმრობდნენ ჩემს სახლს, მაგრამ ელემენტარული პირობები არ მქონდა, რომ ყავა ან ჩაი მიმერთმია და წარმოდგენა გამემართა. პირად საძინებელში ხომ ვერ შევიყვანდი ამ ხალხს? ახლა უკვე არსებობს შესაბამისი სივრცე და 15-მდე მაყურებლის მიღება შემიძლია. კედლებზე გამოფენილია თოჯინები, პერიოდულად ვცვლი ექსპოზიციას. გამოფენაზე ჩემი თოჯინების მხოლოდ 15%-ია წარმოდგენილი, დანარჩენები შენახულია და თავის რიგს ელოდებიან. მარნეულის მსგავს რეგიონში ეს არის მართლაც, ერთადერთი ნათელი წერტილი და ბავშვებისთვის საინტერესო ადგილი. ბავშვები მოდიან მეზღაპრის სახლის სანახავად.

– სპექტაკლებზეც გვითხარით, როგორც ვიცი, ზღაპრის ცნობილ სიუჟეტებს საკუთარი ინტერპრეტაციით ათანამედროვებთ?

– ვცდილობ, რომ ზღაპარი საინტერესო იყოს თანამედროვე ბავშვისთვის. ასე, მაგალითად, წითელქუდას ზღაპარში შევიტანე არჩევნების თემა, ტელევიზორი, ბებია არის მოდის მინისტრი, რომელიც ჩამოვიდა საფრანგეთიდან. ახლა ვფიქრობ „ტრავიატას“ დადგმას – ოპერა თოჯინებით. ეს უფროსი კლასის მოსწავლეებისთვის იქნება, რათა სკოლის ასაკიდან ეზიარონ ბავშვები კლასიკურ მუსიკას, ჩამოუყალიბდეთ გემოვნება.

– როგორც ვიცი, შეგირდებიც გყავთ, ბავშვები თავად ინტერესდებიან თოჯინების შექმნის ხელობის შესწავლით?

– მარნეულის კულტურის ცენტრში და სოფელ თამარისში პატარა სტუდიები მაქვს. ჩემი მოსწავლეები არიან სხვადასხვა ეროვნების ბავშვები. კვირაში ორჯერ მაქვს გაკვეთილები. ბავშვები მთლიანად არიან ჩართულები თოჯინების შექმნის პროცესში. მერე თავად ფიქრობენ სცენარზე, რომ დადგან პატარა სპექტაკლები. ხვალ ეს ბავშვები დიდი თეატრების კარგი მაყურებლები იქნებიან. თოჯინების დამზადებასთან ერთად ისინი სწავლობენ ელემენტარულ პატივისცემას ხელოვნების, ადამიანების მიმართ. სულ ვეუბნები ჩემს მოსწავლეებს, თქვენ შეიძლება ყველა არ გახდეთ ხელოვანები, მაგრამ რა პროფესიაც არ უნდა აირჩიოთ, იქნებით ხელოვნების კარგი შემფასებლები.

 – ძალიან მნიშვნელოვანია, ბავშვები ქუჩას მოწყდნენ და სულიერი საზრდო მიიღონ, ესეც ხომ ბევრს ნიშნავს?

– მშობლები ამბობენ ხოლმე, მუსიკაზე ან ცეკვაზე ძალით მიგვყავსო, მაგრამ თქვენს გაკვეთილამდე დღეებს ითვლიანო.

– ყველაფერი დაიწყეთ ერთი ჩემოდნით. ალბათ, ახლა, თქვენი სამსახიობო დასი ერთ ჩემოდანში აღარ ჩაეტევა?

– ჩემოდანი დარჩა სპექტაკლებისთვის. ახლა თოჯინებს დიდ სკივრებში ვინახავ. ძალიან ბევრი პერსონაჟი შეემატა, ამჟამად ვმუშაობ ბოშა ქალზე, მისთვის სპექტაკლი ძალიან დიდი ხნის წინ მაქვს მოფიქრებული. პერსონაჟები გზადაგზა იბადებიან, სიზმარში მოდიან და თავს მახსენებენ, რადგან დავპირდი, ესე იგი, უნდა დაიბადონ. როცა მოვნახავ დროს და საშუალებას, ვქმნი პერსონაჟებს.

– მახსოვს თქვენი სპექტაკლი „სიყვარული“, სადაც პერსონაჟები ქალისა და მამაკაცის ფეხსაცმელები არიან. როგორ გაჩნდა იდეა?

– სცენარი დაიბადა თბილისის მეტროში (იცინის). ძალიან მიყვარს თბილისის მეტრო, სხვა ქალაქებშიც ვარ ნამყოფი, მაგრამ ჩვენი მეტრო განსაკუთრებით მიყვარს. მე იქ პერსონაჟებს ვეძებ. დავინახე ერთი ქალბატონი, რომელსაც ძალიან ლამაზი ფეხები ჰქონდა, ქუსლიანი ფეხსაცმელი ეცვა. სახე აღარც მახსოვს. ფეხები რომ დავინახე, უკვე სპექტაკლის იდეა დაიბადა. იმ დღესვე წავედი ძველმანების ბაზრობაზე და დავიწყე ისეთივე ფეხსაცმლის ძებნა. ძალიან დიდხანს ვეძებე და ერთ დღესაც ვიპოვე ორივე – ქალისა და კაცის ფეხსაცმელი ჩემი სპექტაკლისთვის.

– ევროპაშიც იყავით გასტროლებზე ხომ?

– ნოემბერში ვიყავი 2 კვირით გერმანიაში. რამდენიმე ქალაქში მქონდა გასტროლები. ამაში საქართველოში სომხეთის საელჩო დამეხმარა.

– გერმანიიდან ახალი პერსონაჟები არ გამოგყვნენ?

– არა, მე თბილისი მიყვარს ძალიან. ეს ქალაქი არის ჩემი შთაგონება.

– რეალური ადამიანებიც ხდებიან ხომ, თქვენი პერსონაჟები?

– კი, მყავს ასეთი პერსონაჟები – სოლოლაკელი ქალბატონები. რეალური პერსონაჟებიდან მყავს ფიროსმანი, ფარაჯანოვი, ფრიდა. მყავს ისეთი პერსონაჟებიც, რომლებსაც ხალხი არ იცნობდა, მაგალითად, ფარაჯანოვის მეზობლების მთელი სერია მყავს სპექტაკლისთვის. ძალიან საინტერესო პერსონაჟები გამოვიდნენ, რომლებიც ფარაჯანოვის წერილებისა და არქივის მიხედვით შევქმენი.

– ადამიანში რა თვისება მოგწონთ?

– მიყვარს განათლებული ადამიანები. ძალიან მეშინია გაუნათლებლის. პრობლემა არის ისიც, რომ ხალხმა დაკარგა ინტერესი ხელოვნებისა და კულტურისადმი. ადამიანები ნივთებზე დამოკიდებულნი გახდნენ. ზოგჯერ მგონია, რომ ისტორიის არასწორ პერიოდში დავიბადე. სამყარო ძალიან პოლიტიზებული გახდა. ერთხელ დამირეკა ერთ-ერთმა ქართველმა პოლიტიკოსმა და შეხვედრა დამინიშნა თავის ოფისში, თბილისში. ძალიან გამიხარდა, ვიფიქრე, რომ ჩემი დახმარება სურდა. გზაში ვფიქრობდი, – ალბათ, ფიროსმანზე ჩემი სპექტაკლი ნახა და რაიმე საინტერესო პროექტს შემომთავაზებს. მივედი ოფისში და იცით რა შემომთავაზა? „ ქართული ოცნების“ ლიდერების თოჯინები გააკეთე და სამასხრო სპექტაკლი დადგი, რამდენსაც მეტყვი გადავიხდიო. – ბოდიში, არასწორ მისამართზე მოხვდით-მეთქი, – ვუთხარი და წამოვედი. შემოქმედება შორს უნდა იყოს ასეთი პოლიტიკური გავლენისგან.

– ფინანსური ცდუნების გამო, არ წახვედით საკუთარი პრინციპების წინააღმდეგ, არ გააფუჭეთ საკუთარი შემოქმედება, ეს დასაფასებელია…

– ადამიანი საკუთარი შემოქმედების ერთგული უნდა იყოს. ერთხელ მოსკოვიდან დამირეკეს. თქვენზე და თქვენს თეატრზე სიუჟეტები ვნახეთ და გვსურს დაგპატიჟოთ მოსკოვში, მოსკოვის დღესთან დაკავშირებულ ღონისძიებაში მიიღოთ მონაწილეობა და თქვენი სპექტაკლით თბილისური კოლორიტი წარმოადგინოთო. მინდოდა უარი კულტურული ფორმით მეთქვა, ისე, რომ არ სწყენოდათ და ვუპასუხე: – ჩემმა თოჯინებმა არ იციან რუსული. სამწუხაროდ, რამდენჯერაც ვცადე, არ ისწავლეს-მეთქი. გაეცინათ. გული მწყდება, რომ საქართველოში, ჩემი ხელოვნების მიმართ ინტერესს არ იჩენს კულტურის სამინისტრო.

– ხელოვნებას აქვს დიდი ძალა?

-თოჯინების თეატრი მართლაც დიდი ძალაა. ბავშვი თუ გინდა, რომ გაიზარდოს სწორად, სწორი გზავნილები უნდა ჩადო თოჯინების თეატრში. ბავშვსა და თოჯინას შორის სხვაგვარი მაგიაა.

– თქვენი ზღაპრების ბოლო ყოველთვის კეთილია?

– რა თქმა უნდა. სიმახინჯეც საჭიროა სილამაზე და სიკეთე რომ ჩანდეს. ძალიან მინდა სიკეთე ბევრი იყოს, ყოველდღიურად ვცდილობ ამას. თოჯინების თეატრი შევქმენი იმისთვის, რომ რეალობიდან გავქცეულიყავი. ზოგჯერ ჩემთვის ეს რეალობა შეუძლებელი ხდება. რეგიონებში პრობლემები კიდევ უფრო თვალსაჩინოა, განსაკუთრებით ეთნიკურად ჭრელ რეგიონში.

ესაუბრა შორენა პაპაშვილი

ცენტრები, რომლებსაც სევანში „ხელოვნება“ უწოდეს, ხოლო გავარში „ლიტერატურა“, აღჭურვილია მდიდარი თემატური და ტექნიკირი რესურსებით. ელექტრონული დაფები და მრავალფეროვანი ბიბლიოთეკები მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს სასწავლო პროცესს, ხოლო მოსწავლეებს ცოდნის მიღების ინტერესს უღვივებს.

პარასკევს, 31 მაისს, ამ საგანმანათლებლო ცენტრების გახსნის წლისთავთან დაკავშირებით, მეგობრული ღონისძიები მოეწყო. ბავშვების მიერ მომზადებულ პროგრამაში ჩართული იყო პოეზია, მუსიკალური წარმოდგენები და ცეკვები, რითაც დიდი სიამოვნება მიანიჭეს სტუმრებს.

„ეს წელი სავსე იყო მოულოდნელი და მხიარული მომენტებით. სულს ვდებდით ყველა შეხვედრასა და გაკვეთილში. იყო შეხვედრები, ტელეკონფერენციები და ბავშვთა ინიციატივები. მადლობელი ვარ თითოეული მოსწავლისა და მასწავლებლის მიერ გაწეული შრომისა და თავდადებისთვის. ვიმედოვნებ, ჩვენი მეგობრობა მთელი ცხოვრება გაგრძელდება“, – განაცხადა Dalma News-თვის მიცემულ ინტერვიუში სევანის “რუსული ენისა და კულტურის” ცენტრის მასწავლებელმა ნექტარ ამბარცუმიანმა.

ცენტრების წარმატებაში ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ადგილობრივი ხელისუფლების მხარდაჭერა. ჰუმანიტარული ფონდის “მირ” დირექტორმა გაგიკ ალოიანმა მადლიერება გამოხატა ყველას იმ ადამიანის მიმართ, ვინც ძალისხმევა არ დაიშურა ამ საგანმანათლებლო პროექტების განვითარებისთვის.

”თქვენ თავი გაართვით ყველა დავალებას, არ ყოფილა არანაირი პრეტენზია. ამ ლამაზ დღეს ყველას ვულოცავ“, – განაცხადა გაგიკ ალოიანმა და ადგილობრივ მასწავლებლებს, სევანის მერიის წარმომადგენელს და სევანის საშუალო სკოლის დირექტორს სერტიფიკატები გადასცა.

ცენტრისთვის გაწეული მრავალმხრივი დახმარებისთვის ალოიანმა განსაკუთრებული მადლობა გადაუხადა კომუნიკაციების განვითარების ეროვნული კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორს ვლადისლავ გასუმიანოვს, დირექტორის მოადგილეებს სამეცნიერო და მედიის დარგებში, ვალენტინა კომლევას და ალინა გასუმიანოვს.

ჰუმანიტარული ფონდის “მირ” პროგრამების მენეჯერმა ლუიზა გუმროიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ცენტრებში სწავლა მოიცავს არა მხოლოდ ენის შესწავლას, არამედ რუსეთის ისტორიისა და კულტურის გაცნობას, რასაც მხარს უჭერს ცენტრებში ყოველ კვირას ორგანიზებული რეგულარული ღონისძიებები.

„აქ ბავშვები სწავლობენ რუსეთის ისტორიას, კულტურას, რუსულ ლიტერატურას. რუსული ენის სწავლება წახალისებულია როგორც კულტურული ღონისძიებებით, ასევე თავად ბავშვების ინიციატივებით. ისინი თავად ირჩევენ თემას, მართავენ დისკუსიებს და ამზადებენ პრეზენტაციებს“, – განაცხადა გუმროიანმა Dalma News-თან ინტერვიუში.

„აქ ბავშვები სწავლობენ რუსეთის ისტორიას, კულტურას, რუსულ ლიტერატურას. რუსული ენის სწავლება წახალისებულია როგორც კულტურული ღონისძიებებით, ასევე თავად ბავშვების ინიციატივებით. ისინი თავად ირჩევენ თემას, მართავენ დისკუსიებს და ამზადებენ პრეზენტაციებს“, – განაცხადა გუმროიანმა Dalma News-თან ინტერვიუში.

გაგიკ ალოიანმა ასევე მადლობა გადაუხადა გავრის ცენტრის მასწავლებლებსა და მოსწავლეებს, მათ შორის თემის ხელმძღვანელს გურგენ მარტიროსიანს და უფროსის მოადგილეს გრიგორ დაშტოიანს, ასევე განძაკის ადმინისტრაციული რაიონის ხელმძღვანელს ჰაკობ ჰაკობიანს მხარდაჭერისთვის.

„ცენტრის გახსნამდე ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანი იყო იმის გაგება, თუ როგორი ვითარება იქნებოდა. საბედნიეროდ, ჩვენი მოლოდინები გამართლდა. ვფიქრობ, ჩვენი შვილებისთვის ეს არა მხოლოდ საგანმანათლებლო პლატფორმაა, არამედ ადგილი, სადაც მათ შეუძლიათ გაატარონ თავისუფალი დრო. ეს არის არაფორმალური განათლება, რომელიც მრავალ შესაძლებლობას იძლევა. ჩვენ აქტიურად ვთანამშრომლობთ მუსიკალურ სკოლასთან, საბავშვო ბაღთან და საშუალო სკოლებთან. დარწმუნებული ვარ, მომავალ წლებში არა მხოლოდ ამ ცენტრის დაბადების დღეს აღვნიშნავთ, არამედ ახალი ცენტრების გახსნასაც”, – განაცხადა გავარის ვიცე-მერმა გრიგოლ დაშტოიანმა Dalma News-თვის მიცემულ ინტერვიუში.

აღნიშნული ცენტრების მიზანია უზრუნველყოს მაღალი ხარისხის განათლება რეგიონებში მცხოვრები მოზარდებისთვის.

„რუსულ ენაზე მეტყველებისა და კულტურის განვითარება მნიშვნელოვანი ასპექტია ყველა ადამიანისთვის. გვიხარია იმის ხილვა, თუ როგორ ეხმარება ჩვენი ცენტრი ბავშვებს არა მხოლოდ ცოდნის მიღებაში, არამედ თავისუფალი ურთიერთობებისა და შემოქმედებითობის განვითარებაში“, – განაცხადა გავარის “რუსული ენისა და კულტურის” ცენტრის მასწავლებელმა, ჟანა ბოზიკიანმა.

1 of 3

აღსანიშნავია, რომ “რუსული ენისა და კულტურის” ცენტრების მოსწავლეებმა, თავის მხრივ, ღრმა მადლიერება გამოთქვეს სასწავლო პროგრამაში მონაწილეობის შესაძლებლობისა და იმ საკლასო რესურსებისთვის, რომლის დახმარებითაც ისინი უფრო ეფექტურად შეისწავლიან რუსულ ენასს და სომხურ-რუსული ურთიერთობების ისტორიას. მათივე თქმით, ცენტრებში თითოეულ მათგანს აქვს შესაძლებლობა თავისუფლად გამოხატოს საკუთარი აზრი და ისაუბროს ახალ იდეებზე.

– ბატონო დანილა, თქვენ ხელოვანების ოჯახში დაიბადეთ და შეიძლება ითქვას, რომ თქვენი შემოქმედებითი ცხოვრება წონასწარ იყო განსაზღვრული.

– დედა ბ. შუკინის სახელობის თეატრალური უნივერსიტეტის კირსდამთავრებულია, ასევე “მოსკოვცენტრის” მსახიობი იყო. მამა – მოსკოვის კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტის პროფესორი, რეკლამის უმაღლესი სკოლის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მაგრამ ჩემთვის და ჩემი ძმებისთვის ამას არასოდეს შეუშლია ხელი ბევრი დრო გაგვეტარებინა ქუჩაში, ჩაგვემსხვრია შუშები, მოგვეპარა ფუნთუშები დახლებიდან. დიახ, მიმაჩნია რომ სწორი და ნორმალური ბავშვობა მქონდა. მშობლების მხრიდან, რა თქმა უნდა, იყო მცდელობები ჩემში შემოქმედებითი აკორდის მოწყობისთვის: ბავშვობაში დავდიოდი ბალეტის წრეზე და მუსიკალურ სკოლაში, ვმონაწილეობდი კასტინგებში… მაგრამ ეს მხოლოდ მათი მცდელობები იყო. ის, რაც ძალიან მაინტერესებდა, იყო ქუჩა. რა თქმა უნდა, ჩემს მშობლებს გარკვეული წარმოდგენა და იმედო ჰქონდათ იმასთან დაკავშირებით , თუ ვინ უნდა გამოვსულიყავი მომავალში, მაგრამ მათი მოლონიდები არ გამართლდა. როდესაც ჩემი ძმები საზღვაო კადეტთა კორპუსში სასწავლებლად გაგზავნეს, მშობლები დავარწმუნე, რომ მეც მათთან ერთად უნდა წავსულიყავი. ძმები სასწავლებლიდან 2 თვეში გარიცხეს, მე კი კრონშტადტში 6 წელი დავრჩი.

ვფიქრობ, რომ გავიზარდე, დავიწყე იმის გაცნობიერება, რომ სამხედრო კარიერა არ იყო ჩემი გზა. კადეტთა კორპუსის დასასრულს ზუსტად ვიცოდი, რომ მინდოდა მსახიობი გავმხდარიყავი. პირველი, რაც დედამ მითხრა: „უნდა გესმოდეს და ხვდებოდე, რომ ეს კოლოსალური რისკია. ეს საშინელი სამყაროა და აბსოლუტურად არავინ არის დაცული მოთხოვნის ნაკლებობისა და უმუშევრობისგან. ყოველწლიურად 50 მსხიობი ამთავრებს ინსტიტუტს, მაგრამ თეატრების რაოდენობა არ იზრდება. კინოშიც არარეალური კონკურენციაა“. ჩემი პასუხი კი ასეთი იყო:: “მიუხედავად ამისა, მე მინდა.” უინსტონ ჩერჩილის სიტყვებით შეიარაღებული – „არაფერს გპირდები, გარდა ოფლის, სისხლისა და შრომისა“, დედაჩემი მთელი ძალით ვდილობდა ჩემს გადარწმუნებას, მაგრამ ჩემი სიჯიუტე და მონდომება რომ დაინახა, ლევ დოდინის საუკეთესო სამსახიობო და სარეჟისორო კურსზე ჩამრიცხა, რისთვისაც უზომოდ მადლობელი ვარ მისი.

პირველი როლი, პირველი ჯილდო და პირველი აღიარება ერთდროულად მოვიდა, თუ ცალ-ცალკე?

პირველი როლი, რომელმაც პირველი ჯილდო მომიტანა და ჩემთვის ძალიან დასამახსოვრებელია, არავითარი აღიარება არ მომიტანა. ეს იყო ალექსეი გერმან უმცროსის ფილმი „ჰარპასტუმი“, რომელიც ვენეციის კინოფესტივალის ოფიციალურ კონკურსში მონაწილეობდა. ძალიან მოულოდნელი და ფანტასტიკური იყო ჩემთვის, როდესაც მე, ლიოშა, ჟენია პრონინი და ალექსანდრე ვაინშტაინი სცენაზე ავედით და დაგვაჯილდოვეს. მაშინ მომეჩვენა, რომ მთელი სამყარო ჩემს წინ იწვა, ღია და მეგობრული და მე ის დავიპყარი. პეტერბურგში შთაგონებული დავბრუნდი და აღმოვაჩინე, რომ ჩემი დაპყრობილი სამყარო შორს დარჩა, ხოლო აქ, რუსეთის ჩრდილო-დასავლეთში, არავინ არაფერი იცოდა ჩემი წარმატების შესახებ. კიდევ სამი წელი გავიდა, სანამ სერიოზული დიდი როლები შემომთავაზეს.

თქვენი ფილმოგრაფია, არაფრით ჩამოუვარდება სპექტაკლების რაოდენობას, მაგრამ მაყურებელს თავი დაამახსოვრეთ ფილმით “ჩვენ მომავლიდან ვართ”. შემდეგ იყო როლები ცნობილ ფილმებში “რასპუტინი”, “ჯაშუში”, “Духлеss”, “ლეგენდა No17”, “ეკიპაჟი”, “ვიკინგი” და მრავალი სხვა. რა როლს თვლით თქვენთვის ყველაზე მნიშვნელოვანად?

თითოეული ეს როლი ძალზედ მნიშვნელოვანია ჩემთვის, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მისით არ ვამაყობ, რადგანაც თითოეულმა რაღაც მასწავლა. ვისწავლე გუნდური მუშაობა, სასცენარო მასალის დიდი სიფრთხილით შერჩევა. ზოგიერთმა როლმა პროდიუსერობა და რეჟისორობაც კი მასწავლა… მაგრამ ჩემი საუკეთესო როლი ისაა, რომელიც ცხოვრების ბოლომდე მეყვარება. ეს მამის როლია.

ასეთი წარმატებული სამსახიობო კარიერის შემდეგ, მუსიკა თქვენთვის ჰობია თუ თქვენი ნიჭის მორიგი გამოხატულება?

მუსიკა ჩემი ცხოვრების უმნიშვნელოვანესი ნაწილია. მუსიკის გარეშე ვერ წარმომიდგენია. თითოეულ ჩვენგანს აქვს ისეთი რამ, რის გარეშეც მისი ბედი სულ სხვაგვარად წარიმართებოდა. ჩემთვის ასეთი მუსიკაა ბედში ასეთი რამ არის მუსიკა. სახლში ძველი სონის მაგნიტოფონი და რამდენიმე კასეტა რომ არ გვქონოდა, რომელთა შორისაც ფრენკ სინატრას სიმღერებიც იყო, ჩვენ დღეს აქ, ერევანში, ოპერისა და ბალეტის თეატრში ვერ მოვიწვევდით მაყურებელს ჩემს მუსიკალურ სპექტაკლზე “Frenk” . ჩემს ნიჭზე მე არ უნდა ვისაუბრო. არა მოკრძალებულპბის გამო, არამედ იმიტომ რომ ვცდილობ ვაკეთო ის, რაც მიყვარს და მიყვარს ის, რასაც ვაკეთებ. ჩემი ნიჭიერება შეაფასოს მაყურებელმა, რომელიც ჩემს სპექტაკლზე მოვა.

ჩვენთან პირველად ხართ. რატომ გადაწყვიტეთ სომხეთში ჩამოსვლა? სომეხ აუდიტორიასთან შეხვედრასთან დაკავშირებით რა მოლოდინი გაქვთ?

სომხეთი მშვენიერი ქვეყანაა. აქ ჩამოსვლაზე ყოველთვის ვოცნებობდი. როდესაც ერევანში სპექტაკლით ჩამოსვლა შემომთავაზეს, დიდი სიხარულით დავთანხმდი. ჩემს სპექტაკლში ბევრი იუმორი და თვითირონიაა და იმედი მაქვს, სომეხი მაყურებელი, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე მხიარულ მაყურებლად არის აღიარებული, რომელმაც საკუთარ თავზე გაცინება იცის, სიამოვნებით უყურებს ჩემს შოუს.

ნათელა ოჰანიანი

1856 წელს საქართველოში გასტროლებით ჩამოვიდნენ მოხეტიალე სომეხი მსახიობები. დასს ხელმძღვანელობდა გევორქ ჩმშკიანი, რომელიც მამასავით ექცეოდა ყველა მსახიობს. მისი ხელმძღვანელობით გაიზარდნენ თეატრის პირველი თაობის მსახიობები: მ.ამრიქიანი, ა.სუქიასიანი, ა.მანდინიანი, ს.მატინიანი, კ.არამიანი, გ.მირაგიანი, ს.შაგინიანი, სატენიკი და სხვები. ამ პერიოდში თეატრთან თანამშრომლობდნენ დრამატურგები ნ.ალადადიანი, ნ.პუგინიანი, მ.ტერ-გრიგორიანი, ასევე სომხური რეალისტური დრამატურგიის ფუძემდებელი გაბრიელ სუნდუქიანი. ტფილისი მხოლოდ თბილისელი სომეხი მსახიობების თეატრალური ცენტრი კი არ იყო, არამედ დასავლეთ სომხეთში მცხოვრებ ნიჭიერ მსახიობებს ეხმარებოდა პირველი ნაბიჯების გადადგმაში. ასეთები იყვნენ, მაგალითად, პეტრე ადამიანი, სირანუშ (მერობია კანტარჯიანი), აზნივ რაჩია, დავით ტურიანი და ბევრი სხვა.

თბილისის სომხური თეატრის სცენაზე იდგმებოდა შექსპირის, შილერის, მოლიერისა და სხვა დიდებული ევროპელი ავტორების უკვდავი ნაწარმოებები. გ.ჩმშკიანმა 1866 წელს შექსპირის პიესა “ვენეციელი ვაჭარი”, ხოლო 1884 წელს, შექსპირის დაბადებიდან 320 წლის იუბილეს აღსანიშნავად “ოტელო” დაიდგა. შეილოკისა და ოტელოს როლს თავად ჩმშკიანი ასრულებდა. პეტროს ადამიანის დროს კი ტფილისის სომხური თეატრის სცენაზე “ჰამლეტი” ითამაშეს. დროთა განმავლობაში სუნდუქიანი და შექსპირი, როგორც დასის, ისე მაყურებლის საყვარელი ავტორები გახდნენ.

ევროპული პიესების გარდა თეატრის სცენაზე რუსი დრამატურგების: გრიბოედოვის, გოგოლის, ლერმონტოვის, ოსტროვსკის პიესებიც იდგმებოდა. ამ სპექტაკლების მეშვეობით მაყურებლის გულს სცენის ისეთი ოსტატები იპყრობდნენ, როგორებიც იყვნენ ივანე აბელიანი, ვარდუი (ანნა ნამურაზიანი), გიორგი ტერ-დავითიანი, პარანძემ, გრიგორ ავეთიანი, გიორგი პეტროსიანი, ისააკ ალიზანიანი, არტემ ბეროიანი, არკადი მამიკონიანი, ბართლომე პაპაზიანი, ოლგა მაისურიანი, ჟასმინ (მარია) გრიგორიანი, ოლგა გულაზიანი, ასმიკ (ტატიანა) აკოპიანი და ბევრი სხვა. თბილისის სომხური თეატრის სცენაზე თავისი პირველი პროფესიული ნაბიჯები გადადგეს რეჟისორებმა არმენ არმენიანმა, სტეფან კაპანაკიანმა, ივან სევუმიანმა და ლევონ კალანთარმა.

1921 წლის მარტში საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ კალანთარიანის ხელმძღვანელობით მოღვაწე თეატრალურ კოლექტივს სტეფან შაუმიანის სახელობის თეატრი ეწოდა. თეატრის სცენაზე დაიდგა გოგოლის პიესა “ქორწინება”, შილერის – “ყაჩაღები”, მატერლინკის – “წმინდა ანტონიას სასწაული”. 1921 წლის მარტში სომხურ თეატრს, 1918 წელს დაღუპული რევოლუციონერი გმირის სტეფან შაუმიანის სახელი მიენიჭა. იმავე წლის მაისიდან კი თეატრს კულტურის სახელმწიფო დაწესებულების სტატუსი მიენიჭა.

1936 წლის 29 მარტიდან თეატრმა ავლაბარში არსებულ საკუთარ შენობაში მუშაობა აღადგინა და სპექტაკლები კვირაში სამჯერ იდგმებოდა. თეატრში მუშაობდნენ რეჟისორები: ა.აბარიანი და ფ. ბჟიკიანი, რომლის ნამუშევრებმაც მაყურებლის სიყვარული დაიმსახურა. თეატრის სცენაზე იდგმებობა გ.სუნდუკიანის პიესები “პეპო” და “კიდევ ერთი მსხვერპლი”, ა.შირვანზადეს – “ნამუს”, “ბოროტი სული”, გორკის – “მტრები”, კ.გუცკოვის – “ურიელ აკოსტა”, ა.ოსტროვსკის – პიესები და ა.შ. დიდი მსახიობური ოსტატობა აჩვენეს მარია მოჯორიანმა, არუს ბოსკანიანმა, აშოტ კაჯვორიანმა, არტემ ლუსინიანმა, ივან აბელიანმა, დორიან ამორბეკიანმა, ისააკ ალიხანიანმა, მარია ბეროიანმა, პაარე (გაი პეტროსიანმა), ბაბკენ სერსესიანმა, ბართლომე ეგშათიანმა, ცვეტანა ვრუირმა და სცენის სხვა ოსტატებმა.

აუცილებლად უნდა აღნიშნოს, რომ შაუმიანის სახელობის თეატრს მუშაობა არც სამამულო ომის დროს შეუწყვიტავს. ამ დროს თეატრის სცენაზე, როგორც კლასიკოსი, ისე თანამედროვე ავტორების 60-ზე მეტი საგმირო ნაწარმოები დაიდგა. ესენია მურაციანი “გევორქ მარზპეტუნი”, კ.სიმონოვის “ბიჭი ჩვენი ქალაქიდან”, ა.კაჯვორიანის “დევიდ ბეკი” და ა.შ.

შემდგომში რეალიზმის თემამ მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა თეატრის რეპერტუარში. სომხური თეატრისა და ხელოვნების სომეხი მოღვაწეების განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვით ქართველ მწერლებსა და საზოგადო მოღვაწეებს. სომხურ-ქართულ მეგობრობას დიდი ისტორია აქვს. უკვდავი საიათ-ნოვა ისტორიაში ჩაიწერა, როგორც დიდებული პოეტი ქართულ და სომხურ ლიტერატურაში.

სომხური თეატრის სპექტაკლებში ბრწყინავდნენ ქართველი მსხიობებიც: ვ.აბაშიძე, ნ.გოცირიძე, ლ.ბაღაშვილი, გ.დარისპანიშვილი და ბევრი სხვა. თბილისის სომხური თეატრი თავისი არსებობის მანძილზე მაყურებელს ქართველი დრამატურგების პიესებსაც აცნობდა. სომხურ სცენაზე დაიდგა გ.ბერიაშვილის პიესა “ტირიფები მტკვრის პირას”, ნახუცრიშვილის – “შეითან ხიხო”, ო.მამფორიას “იეთიმ გურჯი”, ო.ჩიჯავაძის “ვაჟები”, ნ.დუმბაძის “მე ვხედავ მზეს”.

შაუმიანის სახელობის თეატრმა 1956 წელს 100 წლის იუბილე აღნიშნა. მთელი ამ ხნის განმავლობაში თეატრი შესანიშნავი შემოქმედებითი კლექტივის წყალობით არსებობდა. გ.ჩშმაკიანი, ა.მანდინიანი, ადამიანი, ო.აბელიანი, ა.ხარაზიანი, ვ.პაპაზიანი და სხვა მსახიობები პირველი შემოქმედებითი ნაბიჯებიდან ღრმა სიბერემდე თბილისის სომხურ თეატრს ემსახურებოდნენ. საქართველოს მიწა თბილისის სოხმური თეატრის შემქომედებითი განვითარების აკვანი იყო და არის.

მთელი თავისი არსებობის მანძილზე თეატრი შემოქმედებითი და მხატვრული პრინციპების ერთგული იყო, რომელიც ეფუძნებოდა ერებისა და მათი კულტურების ურთეირთპატივისცემას. 1991 წელს თეატრმა შეიცვალა სახელწოდება და ამჟამად ის პეტროს ადამიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო სომხური დრამატული თეატრის სახელს ატარებს.

2010 წელს, თეატრის მუშაობა საგანგებო მდგომარეობის გამო შეჩერდა, თუმცა გუნდმა საგასტროლო სპექტაკლები საქართველოსა და სომხეთის სხვადასხვა თეატრებში განაგრძო. 2018 წელს თბილისში სომხური თეატრის ძველი შენობა დაანგრიეს. გადაწყდა, იმავე ადგილზე იგივე შენობის ხელახლა აშენება, ძველი შენობის იერსახისა და ფერის შენარჩუნება. ამჟამად, თეატრი პირველი მაყურებლის მისაღებად, 2024 წლის სექტემბრისთვის ემზადება.

აღსანიშნავია, რომ პეტროს ადამიანის სახელობის თეატრი ერთადერთი სომხურენოვანი თეატრია საქართველოში და ერთადერთი სახელმწიფო სომხური თეატრი სომხეთის ფარგლებს გარეთ.

Dalma News-ის კორესპოდენტი ზემოთ აღნიშნული თეატრის მსახიობს, რეჟისორს და სამხატვრო ხელმძღვანელს (1993 წლიდან) არმენ ბაიანდურიანს გაესაუბრა, რომელმაც თეატრის ცხოვრებაზე და მის სამომავლო გეგმებზე ისაუბრა.

„პირველ რიგში, ვიტყვი, რომ პეტროს ადამიანის სახელობის სომხური სახელმწიფო თეატრი უკვე 168 წლისაა. ძირითადად, ყველა სპექტაკლი სომხურად იდგმება, თუმცა ქართულ და ინგლისურ ენებზეც ითარგმნება. ჩვენი მაყურებელი განსხვავებულია: თითოეულ სპექტაკლს თავისი აუდიტორია ჰყავს. თეატრის მთავარი ამოცანაა კარგი ლიტერატურის წარმოჩენა. თანამედროვე საზოგადოებას მსუბუქი კომედიები მოსწონს. სპექტაკლებს ვდგამთ არა მხოლოდ თბილისში, არამედ სხვადასხვა რეგიონშიც“, – განაცხადა მან.

რაც შეეხება თბილისის თეატრს, სამხატვრო ხელმძღვანელის თქმით, ბოლო 13 წელი ზემოთ აღნიშნულ შენობაში სპექტაკლები არ დაუდგმულა, თუმცა იმედოვნებს, რომ წელს თეატრის მშენებლობა დასრულდება და მაყურებელი განახლებულ სცენაზე იხილავს სპექტაკლებს.

„დროთა განმავლობაში აუდიტორია იცვლება. ახლა ახალი თაობაა და აზროვნებაც განსხვავებულია. მხოლოდ მასთან კომუნიკაციით შეგვიძლია გავიგოთ, როგორი უნდა იყოს ჩვენი სპექტაკლები. რეპერტუარში უკვე გვაქვს ოცდათორმეტზე მეტი სპექტაკლი. გვყავს თანამედროვე სომეხი და ქართველი დრამატურგები. ჩვენი ამოცანაა ხარისხიანი ლიტერატურა წარვუდგინოთ ფართო აუდიტორიას“, – დასძინა ბაიანდურიანმა.

ბოლოს და ბოლოს, არ არსებობს კარგი სპექტაკლი კარგი დრამატურგიის გარეშე! – ამბობს პეტროს ადამიანის სახელობის სომხური სახელმწიფო დრამატული თეატრის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.

„ჩვენი თეატრის თავისებურება ის არის, რომ ის მსოფლიოში ერთადერთი სომხური სახელმწიფო თეატრია, რომელიც სომხეთის ფარგლებს გარეთ ფუნქციონირებს. მეტიც, ის არაფრით ჩამოუვარდება საქართველოში არსებულ სხვა წამყვან თეატრებს, რომელიც მთელი საქართველოს მასშტაბით ფუნქციონირებს. არ არსებობს ისეთი დიდი მსახიობი ან რეჟისორი, რომელიც ჩვენს თეატრთან არ იყოს დაკავშირებული. ეს თეატრი უკვდავია და მას კიდევ ბევრი აქვს სათქმელი. გარდა ამისა, საქართველო ამაყობს, რომ მის ტერიტორიაზე 168 წლიანი სახელმწიფო სომხური თეატრი არსებობს. ჩვენ იგივე უფლებები გვაქვს, რაც საქართველოში ყველა სახელმწიფო თეატრს“, – განაცხადა ბაიანდურიანმა.

მისივე თქმით, სპექტაკლები ზოგჯერ ქართველ კოლეგებთან ერთადაც იდგმება. მაგალითად, მიმდინარე წლის 12 მარტს თეატრში გაიმართა რეჟისორ რობერტ სტურუას სპექტაკლის „ხანუმას“ (ა.ცაგარელის) პირველი რეპეტიცია და ახალი თეატრი სწორედ ამ სპექტაკლით გაიხსნება.

„ნებისმიერი ნიჭიერი რეჟისორის, თავისი სპექტაკლით, სტუმრობა წარმატებას მოუტანს ჩვენს თეატრს. ჩვენი ჯგუფის 92% ახალგაზრდები არიან და კომუნიკაცია ნიჭიერ რეჟისორებთან და მსახიობებთან ძალიან მნიშვნელოვანია. ასევე, ჩვენი ახალგაზრდა მსახიობები ხშირად სტუმრობენ წამყვანი ქართული თეატრების სპექტაკლებსა და რეპეტიციებს. თავის მხრივ, ქართველი მსახიობებიც მოდიან ჩვენი სპექტაკლების საყურებლად”, – დასძინა მან.

პეტროს ადამიანის დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი დარწმუნებულია, რომ ახალი შენობა ახალ მაყურებელს მოიზიდავს.

„როდესაც ახალი ეკლესია შენდება, დღითი დღე ახალი მრევლი ემატება. ვფიქრობ, იგივე მოხდება თეატრთან დაკავშირებითაც. ეს შენობა ერთ-ერთი საუკეთესოა საქართველოში ყველანაირი კეთილმოწყობითა და ტექნიკური აღჭურვილობით. ამ თვალსაზრისით, უფლება არ გვაქვს ჩვენს მაყურებელს ცუდი სპექტაკლები შევთავაზოთ“, – განაცხადა ბაიანდურიანმა.

მისივე თქმით, თეატრი ასევე სომეხი და ქართველი ხალხის გამაერთიანებელი ხიდია.

“დღეს საქართველოში 200 ათასი სომეხი ცხოვრობს. ქვეყანაში ოცამდე სუმხური საჯარო სკოლა, სახელმწიფო გაზეთი, სომხური ტელეგადაცემები და ათობით მოქმედი ეკლესია. ეს ყველაფერი საქართველოს სიმდიდრეა”, – დასძინა რეჟისორმა.

დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელის თქმით, ბოლო წლებში, მათ სპეციალურად სომხური სკოლებისთვის (სამცხე-ჯავახეთი და ქვემო ქართლი) დადგეს სპექტაკლები. მისივე თქმით, ახალი შენობის გახსნის შემდეგ ამ ბავშვებს სომხური თეატრის გაცნობის შესაძლებლობა ექნებათ.

სომხეთზე საუბრისას არმენ ბაიანდურიანმა განაცხადა, რომ საქართველოს გარდა, მათი თეატრი და დასი მჭიდროდ თანამშრომლობს ისტორიულ სამშობლოსთან.

„ერევანში ჩვენი ყოფილი მსახიობები ცხოვრობენ. მათ დაბრუნება სურთ. შენობის გახსნის შემდეგ წამყვანი მსახიობების მოწვევას ვგეგმავთ და მათთან ერთად დავდგამთ სპექტაკლს. ამგვარად, ჩვენი მაყურებელი სომხეთიდან მოწვეულ ნიჭიერ მსახიობებსაც გაიცნობს“, – დასძინა არმენ ბაიანდურიანმა.

სამხატვრო ხელმძღვანელი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ თეატრი სომხეთის კულტურის სამინისტროს მკაცრი ყურადღების ქვეშ იმყოფება და მჭიდრო კავშირშია საქართველოს კულტურის სამინისტროსთან, რაც მათი საქმიანობით დიდ ინტერესს გამოხატავს. ამ კონტექსტში ასევე აღსანიშნავია, რომ სომხური თეატრის აშენების პროექტი საქართველოს ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, ახლა კი მმართველი პარტია „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარის ბიძინა ივანიშვილის მიერ შექმნილი საქველმოქმედო ფონდ „ქართუს“ მხარდაჭერით ხორციელდება.

ალინ გრიგორიანი, სომხეთის სახ. უნივერსიეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის სტუდენტი